
رفع ایرادات مانتو | ۱۰ اشکال بسیار رایج
رفع ایرادات مانتو یکی از ضروریترین و در عین حال جذابترین مراحل یادگیری خیاطی است. حتماً برای شما هم پیش آمده که با وجود دقت زیاد در برش و دوخت، پس از اولین پرو متوجه شوید که مانتو آنطور که باید، خوشفرم و متناسب بر تن ننشسته است. ناامید نشوید! وجود اشکالات دوخت مانتو نشاندهنده ضعف شما نیست؛ بلکه به این معنی است که الگوهای استاندارد نیاز به تنظیم دقیق برای بدن منحصربهفرد شما دارند.
در این مقاله جامع، رایجترین و مهمترین ایراداتی که ممکن است در دوخت مانتوی شما پیش بیاید را بررسی خواهیم کرد.
۱. بد ایستادن پشت مانتو و راهکار قطعی آن
بد ایستادن پشت مانتو خود را به صورتهای مختلف نشان میدهد: چینهای افقی در قسمت پشت گردن یا کمر، جمع شدن پارچه در زیر یقه یا آویزان شدن نامناسب پارچه در ناحیه تیغه شانه. این ایراد بسیار رایج است و دلیل اصلی آن، ناهماهنگی بین طول الگوی پشت مانتو و طول واقعی پشت بدن شماست.
| علت شایع | توضیح ساده |
| کوتاه بودن قد پشت لباس | در افرادی که قوز جزئی دارند یا در حالت نشسته کار میکنند، طول پشت بدن (از گردن تا کمر) عملاً بلندتر از الگوی استاندارد است. این کمبود طول باعث میشود پارچه به سمت بالا کشیده شود و چین بخورد. |
| جلوتر بودن سرشانهها | شیب سرشانه فرد با شیب الگوی اصلی همخوانی ندارد. |
این مشکل را میتوان روشهای زیر حل کرد:
- بررسی و اصلاح درز گردن: معمولاً با باز کردن درز یقه پشت و کمی بلندتر گرفتن آن میتوانید این کشیدگی را از بین ببرید.
- عمقدهی به ساسونهای کمر: اگر مشکل چینهای افقی در کمر است، ساسونهای پشت را کمی عمیقتر کنید تا پارچه اضافی جمع شود.
- اصلاح خط سرشانه: اگر مانتو به سمت جلو تمایل دارد و در پشت جمع میشود، باید درز سرشانه را در قسمت گردن بیشتر گرفته و در قسمت آستین کمتر بگیرید (یا روی الگو در خط گردن اضافه کنید).
یادتان باشد که هدف از رفع ایرادات مانتو در این بخش، رسیدن به پشتی صاف و بدون چین است. اغلب، یک تا ۱.۵ سانتیمتر تغییر در درز یقه میتواند معجزه کرده و درسهای آموزش خیاطی را برای شما تبدیل به یک کار هیجانانگیز کند.
۲. رفع گشادی پشت مانتو: تنظیمات حرفهای برای یک تنخور بینقص
گشادی بیش از حد در قسمت پشت مانتو (معمولاً بالای کمر یا در ناحیه سینه) باعث میشود لباس روی تن شخص حالت شل یا کیسهای پیدا کند. این ایراد یکی از رایجترین اشکالات دوخت مانتو است و فرم لباس را کاملاً از بین میبرد. بهترین راه برای جمع کردن پارچه اضافی و رفع ایرادات مانتو در این قسمت، استفاده از ساسونهاست:

- ایجاد یا عمیق کردن ساسونهای کمر: ساسونها را بهصورت متقارن در دو طرف درز وسط پشت یا درزهای پهلو رسم کنید. برای یک گشادی متوسط، میتوانید ساسونهایی به عمق ۱ تا ۱.۵ سانتیمتر در عمیقترین نقطه (کمر) ایجاد کنید.
- اصلاح پنس سرشانه: اگر مانتوی شما از ابتدا دارای پنس سرشانه است، میتوانید پنس را کمی عمیقتر کنید تا پارچه اضافی پشت جذب شود.
- تنگ کردن از درز پهلو: اگر مانتو مدل ساده و بدون ساسون دارد، میتوانید از درز پهلو، از زیر بغل تا پایین، پارچه اضافی را به داخل بگیرید و مجدداً بدوزید.
اگر به دنبال دوخت مدلهای آزاد و بدون ساسون هستید، و میخواهید تنخوری راحت و گشاد داشته باشید، اما همچنان تمیز، شاید به دوره آموزش مانتو کیمونو نیز علاقهمند باشید که ذاتاً الگوی گشادتری دارد. تسلط بر رفع ایرادات مانتو به شما کمک میکند تا حتی گشادترین مدلها را نیز با ایستایی خوب بدوزید.
۳. رفع روی هم آمدن پایین مانتو (چینخوردگی/جمع شدن)
این مشکل به شکل چین خوردن، جمع شدن یا بهاصطلاح گوله شدن لبههای مانتو، به خصوص در پایین جلو و ناحیه شکم، خود را نشان میدهد. این اتفاق زمانی میافتد که تعادل برش در قسمت جلو و پشت لباس رعایت نشده باشد یا پارچه در یک سمت بیش از حد کشیده شده باشد. این یکی از مهمترین اشکالات دوخت مانتو در قسمت جلوی لباس است. نحوه اصلاح روی هم آمدن پایین مانتو به این صورت است:

- بررسی توازن برش (برای افراد با برجستگی شکم): اگر فردی دارای شکم برجسته است، الگوی جلو نیاز به اصلاح دارد تا در قسمت پایین دچار کشیدگی نشود. باید در الگو فضای بیشتری در جلوی سینه و شکم ایجاد کنید تا پارچه صاف آویزان شود.
- بررسی کشیدگی در هنگام دوخت سجاف: اگر در هنگام دوخت، سجاف یا نوار داخلی بیشتر از پارچه اصلی مانتو کشیده شده باشد، لبهها روی هم میافتند. در این حالت، باید درز را بشکافید و دوخت را بدون هیچگونه کششی، مجدداً تکرار کنید.
به یاد داشته باشید، رفع ایرادات مانتو در این قسمت با صبر و حوصله امکانپذیر است. با شل کردن درزها یا تنظیم مجدد پنسها در قسمت جلو، میتوانید مطمئن شوید که پایین مانتو بهصورت صاف و بدون پیچش آویزان میشود. برای رفع این مشکل و همچنین مشکل مرتبط جمع شدن پایین لباس، حتماً مقاله کاملتر رفع روی هم آمدن پایین مانتو را نیز بررسی کنید.
۴. علت لول شدن پایین مانتو و چگونگی مهار آن
لول شدن یعنی خم شدن و پیچیدن لبههای مانتو (مثل لبه پایین یا یقه) به سمت داخل یا خارج که ظاهری بسیار نامرتب ایجاد میکند. این مشکل معمولاً در پارچههای نازک، لطیف یا کشی رخ میدهد. راهکارهای پیشگیری و رفع لول شدن لبه به این صورت هستند:

- استفاده از لایی چسب: قبل از دوخت نهایی، حتماً یک نوار لایی چسب نازک را پشت لبهها (به خصوص در پارچههای کشی) بچسبانید. لایی چسب مانند یک اسکلت، پارچه را محکم کرده و از لول شدن آن جلوگیری میکند.
- پِرِس و اتوکشی دقیق: پس از دوخت، حتماً درزها را بهخوبی پرس (فشردن اتو با بخار و نه کشیدن آن) کنید.
- عدم کشیدن پارچه هنگام چرخکاری: در هنگام دوخت، پارچه را نکشید و با سرعت متوسط و کنترلشده کار کنید.
برای رفع ایرادات مانتو که دچار لولشدگی شده، گاهی باز کردن لبه، لایی زدن و دوخت مجدد تنها راه است. اگر به یادگیری کامل تکنیکهای صحیح دوخت و پرسکاری مانتو علاقه دارید، دوره آموزش دوخت مانتو مهناز بخشایشی میتواند برای شما بسیار جذاب باشد.
۵. رفع باز ماندن جلوی مانتو (ایست نامناسب): مانتوهای دکمهدار و جلو باز
وقتی لبههای جلوی مانتو بهجای اینکه موازی بایستند، از پهلوها به سمت عقب کشیده میشوند و باعث میشوند مانتو در قسمت جلو بازتر از حد معمول به نظر برسد. این از رایجترین اشکالات دوخت مانتو در لباسهای رسمی و کتی است. دلایل و راهحل رفع باز ماندن جلو به این صورت است:

- شیب نامناسب شانه: اگر شیب شانههای شما نسبت به الگو بیشتر یا کمتر باشد (مثلاً شانههای افتاده)، لبههای جلوی مانتو دچار ناهماهنگی شده و باز میمانند.
- اندازه نامناسب پنس سینه: در افراد با سینه برجسته، اگر پنس سینه در الگو کوچک باشد، لباس از جلو به سمت عقب کشیده میشود و باز میماند.
برای رفع ایرادات مانتو در این حالت، باید یا پنس سینه را عمیقتر کنید تا پارچه اضافی به داخل جمع شود، یا شیب سرشانه را در الگو تغییر دهید تا لباس از جلو به عقب کشیده نشود. اگر به دنبال دوخت مانتوهایی با ایستایی ساده و راحت هستید، نگاهی به مدل مانتو ساده برای دوخت بیندازید که کمتر دچار این ناهماهنگیها میشوند.
۶. رفع هشتی جلو مانتو

هشتی جلو مانتو به وضعیتی گفته میشود که لبههای جلوی مانتو در بالا (یقه) به هم نزدیک هستند اما هرچه به پایین میرویم، از هم فاصله میگیرند و یک زاویه V شکل ایجاد میکنند. این ایراد زیبایی مانتو را از بین میبرد. چگونگی اصلاح هشتی جلو به این صورت است:
- بررسی و اصلاح سجاف: شایعترین علت، کشیده شدن سجاف یا لایی در هنگام دوخت است. درز را بشکافید و این بار مطمئن شوید که سجاف و مانتو کاملاً بدون کشش به هم متصل شدهاند.
- اصلاح الگوی بالاتنه: این مشکل گاهی نشاندهنده کمبود جا در قسمت بالاتنه و سینه است. باید الگوی جلو را کمی گشادتر کنید تا پارچه صاف آویزان شود.
- تثبیت لبهها: استفاده از نوار لایی و پرس دقیق هنگام دوخت، از بروز این ایراد جلوگیری میکند.
رفع ایرادات مانتو در این بخش، نیاز به دقت در اتوکاری نهایی دارد؛ با بخاردهی مناسب میتوانید پارچه را به حالت اولیه بازگردانید.
چند ترفند در مرحله الگو و برش مانتو

همیشه پیشگیری بهتر از درمان است! برای کاهش نیاز به رفع ایرادات مانتو، در مراحل اولیه دوخت، این نکات طلایی را رعایت کنید:
- اندازهگیری دقیق: قبل از هر کاری، تمام اندازهگیریهای لازم را با دقت ثبت کنید و تغییرات لازم اندام خود را روی الگو اعمال نمایید.
- بررسی شیب شانه: شیب شانه یکی از مهمترین دلایل اشکالات دوخت مانتو است. همیشه شیب شانه الگوی خود را با شیب شانه بدن مقایسه کنید.
- استفاده از لایی چسب: برای قسمتهایی مانند سجاف، یقه، کمر و مچ که نیاز به ایستایی دارند، حتماً از لایی چسب استفاده کنید تا از لول شدن و کشیدگی پارچه جلوگیری شود.
درنهایت ساسونها باید در دو طرف پارچه به طور یکسان علامتگذاری شوند تا پس از دوخت، مانتو متقارن باشد.
۷. مشکل کشیدگی آستین مانتو و چینهای زیر بغل
این ایراد زمانی رخ میدهد که حرکت دستها باعث کشیده شدن بالاتنه مانتو شود و در ناحیه زیر بغل یا شانه، چینهای مایل یا افقی ایجاد گردد. این مشکل به تنخور نامناسب آستین مربوط میشود و مانع از راحتی فرد در پوشیدن مانتو میگردد.
| علت شایع | توضیح ساده |
| کوتاه بودن کلاهک آستین | ارتفاع منحنی کلاهک آستین (بخشی که به حلقه آستین متصل میشود) کمتر از عمق حلقه آستین بالاتنه است. این کمبود ارتفاع، پارچه را هنگام حرکت بالا میکشد. |
| حلقه آستین تنگ | گشادی یا عمق حلقه آستین بالاتنه کافی نیست تا آزادی حرکت بازو فراهم شود. |
با حل این مشکل میتوان در قسمت زیر بغل، حلقه آستین بالاتنه را بهصورت متقارن و یکنواخت، حدود 0.5 تا 1 سانتیمتر عمیقتر کنید تا فضای بیشتری برای حرکت بازو ایجاد شود. همچنین در الگو، ارتفاع کلاهک آستین را افزایش دهید تا پارچه کافی برای پوشاندن منحنی شانه و آزادی حرکت، تأمین شود.
۸. چین خوردن بالای آستین مانتو

چینهای افقی یا عمودی نامطلوب در قسمت بالای آستین، به خصوص زیر خط سرشانه، از رایجترین اشکالات دوخت مانتوهای مجلسی و رسمی است و ایستایی لباس را از بین میبرد.
| علت شایع | توضیح ساده |
| گشادی بیش از حد آستین | دور حلقه آستین (بخشی که به بالاتنه دوخته میشود) در الگو نسبت به حلقه آستین بالاتنه، بیش از حد بزرگ است (اوزمان زیاد). |
| توزیع نامناسب اوزمان | پارچه اضافی آستین (اوزمان یا Ease) به جای اینکه به طور یکنواخت و ملایم چینکشی شود، در یک نقطه خاص جمع شده است. |
برای حل این مشکل، درز را بشکافید و مقدار پارچه اضافی آستین را با یک دوخت موقت (چینکشی) کنترل کنید. سپس آن را به آرامی و به صورت کاملاً یکنواخت در طول حلقه آستین توزیع و پرس کنید. همچنین مطمئن شوید که نقاط اصلی موازنه آستین و بالاتنه (معمولاً نقطه وسط کلاهک و خط سرشانه) دقیقاً بر هم منطبق شدهاند تا آستین کج بسته نشود.
۹. جمع شدن پشت مانتو
این حالت بهصورت چینهای افقی یا پارچه اضافی در زیر یقه و بالای خط کمر در پشت مانتو دیده میشود که اغلب در افرادی با پشت خمیده یا قوز جزئی رخ میدهد.
| علت شایع | توضیح ساده |
| ناهماهنگی طول پشت | طول پشت بدن فرد (به دلیل قوز یا انحنای ستون فقرات) عملاً بلندتر از الگوی پشت صاف استاندارد است و لباس تلاش میکند خود را به بالا بکشد و در نتیجه چین میخورد. |
| کافی نبودن آزادی | پارچه در ناحیه تیغه شانه به اندازه کافی آزاد نیست تا انحنای پشت را بپوشاند. |
در رفع این مشکل، برای جذب پارچه اضافی و ایجاد فضای لازم، یک پنس کوچک در ناحیه تیغههای شانه در الگوی پشت ایجاد کنید و سپس با اضافه کردن طول به پایین الگو، قد نهایی را جبران کنید. البته در افرادی که نیازی به پنس ندارند، میتوانید طول خط وسط پشت را در ناحیه کمر تا ۱ سانتیمتر افزایش دهید و آن را به درزهای پهلو صفر کنید.
۱۰. چرخیدن درزهای دو طرف مانتو
این مشکل به این صورت است که درزهای دو طرف مانتو به جای اینکه صاف و عمود بر زمین بایستند، به مرور زمان به سمت جلو یا عقب بدن متمایل میشوند. توضیحات بیشتر را میتوانید در جدول زیر مشاهده کنید:
| علت شایع | توضیح ساده |
| کشیدگی پارچه حین دوخت | کشیده شدن ناخواسته پارچه هنگام چرخکاری، به خصوص در پارچههایی که کمی اریب (Bias) بریده شدهاند، باعث برهم خوردن تعادل درزها میشود. |
| عدم توازن اندام | تفاوت زیاد در برجستگی اندام (مثلاً اختلاف زیاد بین دور باسن و دور کمر) باعث میشود لباس به دنبال کوتاهترین مسیر آویزان شدن بگردد. |
برای حل این ایراد، درزهای کناری را بشکافید و با دقت فراوان و بدون هیچگونه کششی در پارچه، مجدداً بدوزید و با اتوی بخار (پرس) تثبیت کنید. همچنین برای اصلاح الگوی بالاتنه پایین، اگر مشکل ناشی از برجستگی باسن است، فضای بیشتری در الگوی پشت و پهلو در آن ناحیه ایجاد کنید تا لباس صاف آویزان شود و به سمت جلو یا عقب متمایل نگردد.
نکات تکمیلی برای رفع ایرادات مانتو
همانطور که در این مقاله جامع آموختید، رفع ایرادات مانتو یک مهارت حیاتی است که کیفیت نهایی دوخت شما را تعیین میکند. ما با بررسی دقیق اشکالات دوخت مانتو و ارائه راهحلهای عملی، به شما کمک کردیم تا از سردرگمی بیرون بیایید. به یاد داشته باشید:
- صبر و تمرین: اصلاح لباس نیاز به تمرین دارد؛ از شکافتن و دوباره دوختن نترسید.
- اتوی حرفهای: اتوکاری و پرس کردن دقیق در هر مرحله، نیمی از فرآیند رفع ایرادات مانتو را انجام میدهد.
تسلط بر این تکنیکها، شما را یک گام به هدف دوخت لباسهای بینقص نزدیکتر میکند. اکنون که دانش لازم برای رفع ایرادات مانتو را در اختیار دارید، وقت آن است که این دانش را عملی کنید. برای تسلط کامل بر تمام جنبههای خیاطی و الگوکشی، شما را دعوت میکنیم تا با مطالعه آموزش دوخت لباس، مهارتهای خود را به سطح حرفهای برسانید.

دیدگاهتان را بنویسید